11 Spoken bij Almelo
‘Wierleupers’ is oud-Almelo’s voor
‘spoken’. In en rond Almelo konden het huidige en het hiernamaalse
erg dicht bij
elkaar liggen, getuige de onderstaande verhalen:
Almelo, rond de jaren dertig, door A. Buter – Als de boerin van ’t Tijhof ’s avonds eens een emmer water moest putten, zag zij achter de ‘puttenpos’ soms een lichtende gedaante. Bij Tijhofsbos was het ’s avonds altijd extra donker (denk aan de naam Duistere Brug). Eens op een donkere avond had het spook haar hand aangeraakt. Nu was vrouw Tijhof er vast van overtuigd dat het een wierleuper moest zijn. Wetende dat zo iemand geen macht meer heeft in deze wereld, vroeg vrouw Tijhof kordaat aan het spook wat of ‘ziene bosschop’ was. Het bleek toen een ‘naobervrouw’ te zijn, die aan een familielid eens een ‘hennekleed’ (doodshemd) had beloofd, maar deze belofte tijdens haar leven niet had kunnen nakomen. De boodschap werd nu overgebracht aan de nabestaanden van het ‘spook’, die de eens gedane belofte alsnog inlosten. Het spook moet zich nadien niet meer hebben gemanifesteerd.
In de Weitemanslanden, een in de jaren dertig in werkverschaffing ontgonnen moerasgebied in de buurt van Almelo, lag een ven dat het Blaanke Meer heette. In die buurt kende men het verhaal dat zich daar ‘nen oalen graof’ (een oude graaf) bevond die tot straf voor zijn euveldaden veroordeeld was om met een vingerhoed, anderen zeiden met een vingerring, de plas leeg te
scheppen. Wanneer vissers in het Blaanke Meer een kanjer van
een snoek of aal in ’t net hadden en de vis in de fuik erg
tekeerging, dan was er steevast wel een die vroeg: ‘Zol den oalen
graof der ook in zitten?’ De Haagse werklozen hebben de ongelukkige
man een handje geholpen, maar toen al het water weggeleid was, is
de oale graof niet voor de dag gekomen. Zijn sisyfusarbeid was ten
einde en zijn ziel mag wel rust gevonden hebben...’
Of zou hij intussen zijn graf hebben gevonden in de maag van de grote vis die door sommigen in het Blaanke Meer is gezien? Er werd wel beweerd dat die zo groot was geworden door telkens een stukje van de graaf op te peuzelen...
De Weitemanslanden, waar de oude graaf nog moet scheppen met zijn vingerhoedje, hoort nu niet meer bij Almelo; het is nu gemeente Twenterand. Het spook van ’t Tijhof is, zoals het verhaal verteld, in ruste, maar de familie Tijhof bestaat nog. U vindt ze op bedrijvenpark Twente onder de naam Tijhof Autotransportsystemen.